Bài giảng Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt

I. SỬ DỤNG ĐÚNG THEO CÁC CHUẨN MỰC CỦA TIẾNG VIỆT

1. Về ngữ âm và chữ viết

- Cần phát âm theo âm thanh chuẩn của tiếng Việt, cần viết đúng theo quy tắc hiện hành về chính tả và về chữ viết nói chung.

2. Về từ ngữ

- Cần dùng từ ngữ đúng với hình thức và cấu tạo, với ý nghĩa, với đặc điểm ngữ pháp của chúng trong tiếng Việt.

VD: Một số câu sử dụng sai từ ngữ do hiểu sai nghĩa của từ và sai trong cách kết hợp từ.

- Cô ấy đẹp dã man → Cô ấy đẹp tuyệt vời

- Khi ra pháp trường anh ấy vẫn hiên ngang đến phút chót lọt → Khi ra pháp trường anh ấy vẫn hiên ngang đến phút chót.

3. Về ngữ pháp

- Cần cấu tạo câu theo đúng quy tắc ngữ pháp tiếng Việt, diễn đạt đúng các quan hệ ý nghĩa và sử dụng dấu câu thích hợp.

- Các câu trong đoạn văn và văn bản cần được liên kết chặt chẽ, tạo nên một văn bản mạch lạc, thống nhất.

VD: Qua tác phẩm “Chí Phèo” của Nam Cao cho ta thấy hình ảnh người nông dân bị tha hóa trong xã hội cũ

- Câu văn trên thiếu chủ ngữ, cần sửa lại:

+ Qua tác phẩm “Chí Phèo”, Nam Cao cho ta thấy hình ảnh người nông dân trong xã hội cũ.

+ Hoặc: Tác phẩm “Chí Phèo”, Nam Cao cho ta thấy hình ảnh người nông dân trong xã hội cũ.

4. Về phong cách ngôn ngữ

- Cần nói và viết phù hợp với các đặc trưng và chuẩn mực trong từng phong cách chức năng ngôn ngữ.

II. SỬ DỤNG HAY, ĐẠT HIỆU QUẢ GIAO TIẾP

- Khi nói hoặc viết, chẳng những cần sử dụng tiếng Việt đúng theo các chuẩn mực, mà cần sử dụng một cách sáng tạo.

- Cần có sự chuyển đổi linh hoạt theo các phương thức và quy tắc chung, theo các phép tu từ để cho lời nói, câu văn có tính nghệ thuật và đạt hiệu quả giao tiếp cao.

Luyện bài tập vận dụng tại đây!