Tìm hiểu chung về Thái sư Trần Thủ Độ

1. Tóm tắt đoạn trích 

      Đoạn trích là những câu chuyện xoay quanh cuộc đời của nhân vật lịch sử Thái sư Trần Thủ Độ. Đó là những câu chuyện kể về cách ứng xử của Trần Thủ Độ trước những sự việc diễn ra như: việc có người tâu với vua rằng ông cậy quyền hơn vua, việc người quân hiệu ngăn xe của Linh Từ Quốc Mẫu – vợ ông,… qua đó bộc lộ phẩm chất liêm khiết, chính trực, đáng ngợi ca của Trần Thủ Độ.

2. Tìm hiểu chung

a. Vị trí – nội dung của đọan trích:

Đại Việt sử kí toàn thư do Ngô Sĩ Liên hoàn thành biên soạn, sửa chữa dựa trên cơ sở là cuốn Đại Việt sử kí do Lê Văn Hưu chấp bút và cuốn Sử kí tục biên của Phan Phu Tiên.

Đại Việt sử kí toàn thư gồm có hai phần chính:

+ Ngoại kỉ: Ghi chép lịch sử của Việt Nam từ thời Hồng Bàng đến thế kỉ X.

+ Bản kỉ: Tiếp tục ghi chép những sự kiện lịch sử từ nhà Đinh đến thời Hậu Lê.

- Đoạn trích “Thái sư Trần Thủ Độ” là một trích đoạn từ quyển năm, phần bản kỉ của cuốn Đại Việt sử kí toàn thư.

b. Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “phải nhờ cậy, quyền hơn cả vua”:  Phần này thông báo về cái chết của Trần Thủ Độ và vài nét khái quát về nhân vật.

- Phần 2: Tiếp đến “Vua bèn thôi”: Tác giả kể lại bốn sự kiện tiêu biểu trong quá trình làm quan của Trần Thủ Độ.

- Phần 3: Còn lại: Tác giả đi đến khẳng định vai trò và vị trí của Trần Thủ Độ trong lịch sử.

3. Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

- Trần Thủ Độ là người có bản lĩnh, nhân cách đáng khâm phục: cương nghị, độ lượng, liêm khiết, đặt lợi ích dân tộc, quốc gia lên trên lợi ích gia đình, cá nhân.

b. Giá trị nghệ thuật

 - Xây dựng nhiều tình huống giàu kịch tính, ngắn nhưng mỗi câu chuyện đều có xung đột, thắt nút, cao trào, mở nút

- Ngôn từ hàm súc, chỉ kể, không bình luận. Lời kể khách quan, trung thành với sự thật

- Cách kể hấp dẫn, luôn gây yếu tố bất ngờ: tình huống có xung đột, cao trào, người đọc bất ngờ về cách giải quyết không theo logic

Luyện bài tập vận dụng tại đây!