Phân tích nhân vật Giăng Van – giăng trong đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền

Bài làm

         Victor Hugo (1802-185) là một nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch thiên tài người Pháp. Cuộc sống thời thơ ấu trải qua nhiều biến động, vất vả đã tôi luyện và rèn đúc cho ông nhiều kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời hình thành cho ông một cách nhìn nhận cuộc sống khác biệt, trở thành tiền đề để Hugo sáng tác ra những áng văn chương vang động cả một thời đại. Điển hình nhất cho phong cách sáng tác của Victor Hugo đó là đạo đức và lòng nhân đạo sâu sắc, các tác phẩm của ông chủ yếu lên án sự bất công của xã hội cũ, đồng thời thương cảm xót xa cho những số phận bất hạnh, cũng như bộc lộ ước mơ về sự chiến thắng của cái thiện trước cái ác, mong muốn tìm được lối thoát cho những người cùng khổ. Tư tưởng này của Hugo được thể hiện rất rõ trong tác phẩm Những người khốn khổ, đặc biệt trong trích đoạn Người cầm quyền khôi phục uy quyền nhân vật Giăng Van-giăng chính là hình tượng đại diện cho lý tưởng nhân đạo sâu sắc, là người anh hùng lãng mạn đối đầu với cái ác để giải quyết những bất công trong xã hội bằng tình thương. 

         Giăng Van-giăng là một người có hoàn cảnh bất hạnh, ông vốn sống trong nghèo khó, không còn cách nào khác phải ăn trộm một ổ bánh mì cho đứa cháu đang thoi thóp vì cơn đói, thì ông bị bắt và bị phán một mức án vô cùng nặng nề - 19 năm tù khổ sai. Mãn hạn tù Giăng Van-giăng ra ngoài và trở thành thị trưởng, với chức vị của mình ông luôn cố gắng tìm mọi cách giúp đỡ những con người bất hạnh trong đó có Phăng-tin một người mẹ bán tất cả những gì mình có vì con. Tuy nhiên thật không may, sau một thời gian đương chức thì quá khứ đen của ông bị tên mật thám Gia-ve biết được. Vì trước đó tên này đã tróc nã và bắt được một người vô tội khác mà hắn cho là Giăng Van-giăng, việc này khiến Giăng Van-giăng vô cùng khó xử. Bởi nếu không đầu thú thì hẳn là người bị bắt oan sẽ phải chịu kết án, còn nếu thú tội thì ông sẽ không thể bảo vệ được mẹ con Phăng-tin và giữ lời hứa tìm Cô-dét cho người đàn bà tội nghiệp. Tuy nhiên Gia-ve không phải là một kẻ kiên nhẫn hắn đã đến tận nơi để bắt Giăng Van-giăng, đồng thời khiến Phăng-tin bị sốc và chết. Trong suốt hoạt cảnh của đoạn trích cuộc đối thoại giữa ba nhân vật, ta thấy rõ được sự thay đổi thái độ của Giăng Van-giăng trước và sau khi Phăng-tin chết. Bộc lộ được ý nghĩa của nhan đề Người cầm quyền khôi phục uy quyền, thực tế sự khôi phục uy quyền không nằm ở tên Gia-ve từ vị trí cấp dưới, luôn phải nhún nhường ông thị trưởng thành vị trí của một mật thám lùng bắt tên tội phạm. Mà đến từ nhân vật Giăng Van-giăng, từ chỗ bị tước hết uy quyền, ông đã mạnh mẽ vùng dậy bằng sức mạnh, tình thương như một vị thánh khiến cho tên Gia-ve khiếp đảm và kiêng dè để tiễn Phăng tin đoạn đường cuối cùng. 

         Trước khi Phăng-tin chết, khi đối mặt với dáng vẻ hung tợn, những lời dọa nạt, gầm gừ, quát tháo vô nhân tính như một con thú hoang khát mồi của Gia-ve bản thân Giăng Van-giăng luôn giữ thái độ mềm mỏng, nhún nhường. Trong hầu hết phần đầu đoạn trích người ta chỉ thấy những lời lẽ thô bỉ, đáng sợ của Gia-ve thốt lên còn Giăng Van-giăng đa số chỉ im lặng, ông không muốn Phăng-tin biết tình hình mọi chuyện lúc này, ông sợ người đàn bà đang thoi thóp trên giường bệnh sẽ không sống nổi nếu biết Cô-dét vẫn mất tích, còn ông lại chỉ là một kẻ tội phạm. Chính vì thế khi cầu xin Gia-ve, Giăng Van-giăng đã cố hết sức ghé vào con người mà ông ghê tởm, hạ giọng thật trầm và nói thật nhanh “Xin ông thư cho tôi 3 ngày! Ba ngày để tìm đứa con cho người đàn bà đáng thương kia! Phải trả giá thế nào tôi cũng chịu…”. Tấm lòng thương người sâu sắc, ý muốn cứu giúp Phăng-tin đã khiến Giăng Van-giăng chấp nhận đánh đổi tự do, và thậm chí là phải trả một cái giá nào đó cho sự van xin ngày hôm nay, thế nhưng ông không hề màng tới. Tuy nhiên tất cả những nỗ lực của ông đã bị Gia-ve phá vỡ, chất giọng ghê gớm của hắn đã tuyên bố cho Phăng-tin tất cả những sự thật ghê gớm, khiến cô không thể chịu đựng nổi và chết đi trong đau đớn. Cái chết của Phăng-tin khiến Giăng Van-giăng dường như lặng đi, ông không thể cứu nổi cô, cũng chưa tìm được đứa bé Cô-dét, một người mẹ đáng thương đã phải rời đi vì sự độc ác của Gia-ve. Lúc này đây ông không con nhún nhường hay nhẫn nhịn trước tên mật thám nữa, Giăng Van-giăng gỡ từng ngón tay hắn như gỡ ngón tay của trẻ con, đồng thời lạnh lùng kết tội hắn bằng ngôn ngữ sắc bén và lạnh lùng “Anh đã giết chết người phụ nữ này rồi đó”. Trước sự vô tình và tàn nhẫn của Gia-ve cũng như hành động đòi áp giải mình đi ngay lập tức Giăng Van-giăng đã không ngần ngại mạnh mẽ giật lấy thanh sắt giường làm vũ khí, sẵn sàng lao vào chiến đấu với tên mật thám bất kỳ lúc nào để giành lại những giây phút cuối được tiễn đưa Phăng-tin. Và trước sự lạnh lùng, tư thế mạnh mẽ, dữ dội của Giăng Van-giăng, Gia-ve đã chùn bước. Có thể nói rằng chính tình thương và lòng nhân ái đã khiến cho nhân vật chính bộc lộ những sức mạnh phi thường, là sự vùng dậy của cường quyền đạo đức, sự dũng cảm vượt qua những mặc cảm thân phận. Đó là một loại sức mạnh vô hình giúp ông chống lại cái ác, khiến Gia-ve buộc phải dừng lại những hành động vô nhân tính, đáng ghê tởm của mình. Và ngay lúc này đây ngay khi Giăng Van-giăng vừa khôi phục được “uy quyền” của mình, ông bỗng hóa thành một vị thánh sống với lòng nhân từ sâu sắc, ông chăm sóc cho Phăng-tin bằng những cử chỉ ân cần và dịu dàng nhất “lấy hai tay nâng đầu cô lên, đặt ngay ngắn giữa gối như người mẹ sửa sang cho con. Ông thắt lại dây rút cổ áo cho chị, vén gọn mớ tóc vào trong chiếc mũ vải. Rồi ông vuốt mắt cho chị”. Đồng thời thì thầm vào tai cô những lời nhỏ nhẹ, an ủi, có lẽ là lời hứa về việc tìm lại cho cô đứa con trai thất lạc Cô-dét chăng. Không ai biết, thế nhưng dưới sự chứng kiến của bà xơ Xem-pli-xơ “rõ ràng có một nụ cười không sao tả được trên đôi môi nhợt nhạt và trong đôi mắt xa xăm, đầy ngỡ ngàng của chị khi đi vào cõi chết”. Tất cả những hành động của Giăng Van-giăng đã thể hiện vẻ đẹp của một con người có tấm lòng cao cả, yêu thương con người sâu sắc, sống tử tế và trách nhiệm với những số kiếp bất hạnh xung quanh mặc dầu rằng chính bản thân ông cũng sắp rơi vào hoàn cảnh khốn đốn. Đó là đặc trưng cho chủ nghĩa lãng mạn của Victor Hugo, lý tưởng hóa nhân vật với những vẻ đẹp cao cả, phi thường, mang tầm vóc và sự cao thượng của bậc thánh nhân vĩ đại ngay giữa đời thường.

         Giăng Van-giăng là kết tinh của lý tưởng nhân đạo và sự thấu hiểu, cảm thông cho những số người bất hạnh trong xã hội lúc bấy giờ, thể hiện ước mơ và niềm tin về chân lý cái thiện luôn chiến thắng cái ác. Cũng như khẳng định sức mạnh của tình thương, lòng nhân ái giữa con người với con người giúp cứu vớt những kiếp người khốn khổ ra khỏi chỗ tối tăm và mở lối cho họ đến với một tương lai tươi sáng hơn. Tuy nhiên chỉ cần có tình thương, lòng nhân đạo thôi là chưa đủ, bởi lẽ rằng trong một xã hội lắm bất công và tàn ác này Giăng Van-giăng vẫn cần một sức mạnh khác nữa để có thể xóa bỏ triệt để những bất công đang diễn ra.