Phương pháp giải bài tập về pH

Dạng 1: Tính pH của dung dịch axit mạnh và bazơ mạnh

a. Tính pH của dung dịch axit mạnh

Quá trình điện li : HA \( \to \) H+ + A-

Áp dụng công thức: pH = -log[H+

b. Tính pH của dung dịch bazơ mạnh

Quá trình điện li : BOH \( \to \) B+ + OH-

Áp dụng công thức: pOH = -log[OH-]  => pH = 14 – pOH

Dạng 2: Tính pH của dung dịch khi pha loãng

- Dung dịch axit có pH = x1, thể tích V1. Thêm nước để pha loãng đến thể tích V2, pH = x2

+ Độ pha loãng: $\dfrac{{{V}_{2}}}{{{V}_{1}}}={{10}^{{{x}_{2}}-{{x}_{1}}}}$

+ Thể tích nước thêm vào là:  V2 – V1 = V1.(10x2 – x1 – 1)

- Dung dịch bazơ có pH = x1, thể tích V1. Thêm nước để pha  loãng đến thể tích V2, pH = x2

+ Độ pha loãng: $\dfrac{{{V}_{2}}}{{{V}_{1}}}={{10}^{{{x}_{1}}-{{x}_{2}}}}$

+ Thể tích nước thêm vào là:  V2 – V1 = V1.(10x1 – x2 – 1)

Dạng 3: Tính pH của dung dịch thu được khi pha trộn 2 dung dịch không xảy ra phản ứng

- Tính thể tích của dung dịch thu được = tổng thể tích các dd pha trộn

- Trộn 2 dung dịch axit => $\sum{{{n}_{{{H}^{+}}}}}={{n}_{{{H}^{+}}(dd\,1)}}+{{n}_{{{H}^{+}}(dd\,2)}}$

=>  $\text{ }\!\![\!\!\text{ }{{H}^{+}}\text{ }\!\!]\!\!\text{ }=\frac{\sum{{{n}_{{{H}^{+}}}}}}{\sum{V}}\,\Rightarrow \,pH=-\log \text{ }\!\![\!\!\text{ }{{H}^{+}}\text{ }\!\!]\!\!\text{ }$

- Trộn 2 dung dịch bazơ => $\sum{{{n}_{O{{H}^{-}}}}}={{n}_{O{{H}^{-}}(dd\,1)}}+{{n}_{O{{H}^{-}}(dd\,2)}}$

=> $\text{ }\!\![\!\!\text{ O}{{H}^{-}}\text{ }\!\!]\!\!\text{ }=\dfrac{\sum{{{n}_{O{{H}^{-}}}}}}{\sum{V}}\,\Rightarrow \,pOH=-\log \text{ }\!\![\!\!\text{ O}{{H}^{-}}\text{ }\!\!]\!\!\text{ }\Rightarrow \text{pH=14-pOH}$

Dạng 4: Tính pH của dung dịch sau phản ứng hóa học

- Tính tổng số mol H+ và tổng số mol OH- và so sánh ion nào dư

- Thể tích dung dịch sau phản ứng = tổng thể tích các dung dịch đem trộn

=> tính nồng độ H+ hoặc nồng độ OH- dư => pH

* pHdd sau phản ứng < 7 $\Leftrightarrow $ H+ dư;

* pHdd sau phản ứng > 7 $\Leftrightarrow $ OH-

Luyện bài tập vận dụng tại đây!