Bài tập tổng hợp các quy luật di truyền

I. BÀI TẬP TÍCH HỢP CÁC QUY LUẬT DI TRUYỀN

1. Bài toán thuận

Phương pháp chung:

  • Quy ước gen
  • Tách các cặp gen có quy luật di truyền khác nhau ra và Xét các phép lai riêng của chúng.
  • Xác định tỷ lệ kiểu gen, kiểu hình chung.

2. Bài toán nghịch

Phương pháp chung:

  • Phân tích tỷ lệ từng tính trạng
  • Qui ước gen cho từng tính trạng
  • Xác định tỷ lệ của từng cặp tính trạng để tìm xem cặp gen nào di truyền theo quy luật nào.
  • Biện luận đưa bài toán về đúng dạng (nhận biết bằng dấu hiệu bài toán 3 cặp gen qui định 3 cặp tính trạng nhưng tăng/giảm biến dị tổ hợp)
  • Xác định kiểu gen P.

(Chú ý: các kiểu tương tác vai trò A và B như nhau, ta lấy được cả hai trường hợp: Aa BD/bd hoặc Bb AD/ad hoặc Aa Bd/bD hoặc Bb Ad/aD, các kiểu tương tác mà vai trò của A khác B phải biện luận lấy 1 trường hợp).

II. SỐ LOẠI KIỂU GEN TỐI ĐA TRONG QUẦN THỂ

1. Xét trên các cặp NST thường thì ta có: 

  • Xét một gen có r alen thì số kiểu gen có thể được tạo ra từ gen đó là

Số kiểu gen = $C_r^1 + C_r^2 = \frac{{r(r + 1)}}{2}$

  • Nếu có n gen khác nhau các gen phân li độc lập và mỗi gen có r alen thì số kiểu gen là

Số kiểu gen  =  ${(\frac{{r(r + 1)}}{2})^n}$

Nếu có n gen khác nhau các gen phân li độc lập và  số alen (r) của mỗi gen là khác nhau thì tính số kiểu gen của từng locut  à nhân kết quả tính từng locut.

 Số kiểu gen=$(\frac{{{r_1}({r_1} + 1)}}{2}) \times ....... \times (\frac{{{r_n}({r_n} + 1)}}{2})$

  • Nếu n gen nằm trên cùng một NST và mỗi gen có r alen thì coi đó là một gen có số alen bằng tích của các alen của từng gen:

Số kiểu gen =   $\frac{{{r^n}({r^n} + 1)}}{2}$    

2. Xét cặp NST giới tính XX và XY thì ta có : 

  • Nếu 1 gen có r alen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X thì ta có số kểu gen là 

Số kiểu gen  = $\frac{{r(r + 1)}}{2} + r = \frac{{r(r + 3)}}{2}$  

  • Nếu 1 gen có r alen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính Y thì ta có số kiểu gen là  

Số kiểu gen =   $r$ 

  • Nếu 1 gen có r alen nằm trên vùng tương đồng của NST giới tính thì tổng kiểu gen là:   

Số kiểu gen là =  $\frac{{r(r + 1)}}{2} + {r^2}$

Chú ý: Số kiểu giao phối tối đa có thể giữa các cá thể cùng loài về một hoặc hai gen = số kiểu gen ở giới đực × số kiểu gen ở giới cái.

Luyện bài tập vận dụng tại đây!