Phân tích chi tiết văn bản Con hổ có nghĩa

1. Mở bài

- Giới thiệu khái quát về truyện trung đại Việt Nam (khái niệm, thời gian ra đời, đặc trưng thể loại,…)

- Giới thiệu về truyện “Con hổ có nghĩa” (tóm tắt, khái quát giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật,…)

2. Thân bài

a. Câu chuyện của con hổ với bà Trần

- Tình huống truyện:

  • Hổ cái sắp sinh con
  • Hổ đực đi tìm bà đỡ Trần để đỡ đẻ cho hổ cái
  • Hố đực lao tới cõng bà, chạy như bay xuyên qua bụi rậm, gai góc. Hổ luôn luôn bảo vệ sự an toàn cho bà đỡ

→ Hành động khẩn trương, quyết liệt, thể hiện tình cảm, sự lo lắng của hổ đối với người thân

→ Truyền tải đạo lý của người làm chồng, của con người đối với người thân trong gia đình (luôn hết lòng quan tâm, làm tròn bổn phận, nghĩa vụ của mình)

- Thái độ của bà Trần: lúc đầu bà rất sợ, sau đó bà đồng ý đỡ đẻ cho hổ cái

→ Thể hiện cái tâm của người làm nghề y, luôn yêu thương những sinh mệnh sống

→ Truyền tải đạo lý về những người thầy thuốc "lương y như từ mẫu" - luôn hoàn thành sứ mệnh của mình với bênh nhân.

- Cách trả ơn, đáp nghĩa của hổ đực: cung kính, lưu luyến, tặng bà một bọc bạc để bà sống qua năm mất mùa, đói kém.

→ Truyền tải đạo lý về lòng biết ơn, đến đáp với người đã có ơn cứu giúp mình.

b. Câu chuyện của hổ với bác tiều phu

- Tình huống truyện: Hổ bị hóc xương, đau đớn, bất lực

- Trong tình huống nguy hiểm đó: Bác tiều phu thò tay vào cổ, lấy xương ra cho hổ

→ Thể hiện sự can đảm và lòng yêu thương loài vật

- Hành động trả ơn của hổ:

  • Khi bác còn sống: mang nai đến trả ơn
  • Khi bác mất: hổ tỏ lòng thương xót, đến dụi đầu vào quan tài, từ đó, đến ngày giỗ bác, hồ mang dê, lợn đến tế

→ Đề cao đạo lý ân nghĩa thủy chung, luôn biết ơn và báo đáp với người đã có ơn cứu giúp mình.

3. Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

  • Nội dung: Truyện “Con hổ có nghĩa” thuộc loại truyện hư cấu, truyện nhằm đề cao ân nghĩa trong đạo lý làm người
  • Nghệ thuật: mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, nhân hóa,…

- Bài học cho bản thân: biết ơn những người đã giúp đỡ mình….

Luyện bài tập vận dụng tại đây!