Phân tích chi tiết văn bản Thầy bói xem voi

1. Mở bài

- Giới thiệu về thể loại truyện ngụ ngôn (khái niệm, đặc trưng về nghệ thuật, ý nghĩa…)

- Giới thiệu về truyện “Thầy bói xem voi” (tóm tắt, khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật…)

2. Thân bài

a. Hoàn cảnh các thầy bói xem voi

- Hoàn cảnh: nhân buổi ế hàng, 5 thầy bói ngồi tán gẫu với nhau thì có chú voi đi qua.

- Đặc điểm chung của 5 thầy bói:

  • Đều bị mù
  • Chưa biết gì về hình thù con voi

→ Cách mở đầu câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng rất hấp dẫn.

b. Cách các thầy bói xem voi:

- Dùng tay để sờ

- Mỗi thầy đứng ở một vị trí và chỉ sờ một bộ phận của con voi

→ Không có ai thực sự sỡ hết toàn thân con voi cả.

c. Các thầy bói miêu tả tranh cãi về ngoại hình con voi

- Các thầy bói phán về hình thù con voi:

  • Thầy sờ voi: sun sun như con đỉa
  • Thầy sờ ngà: chần chẫn như cái đòn càn
  • Thầy sờ tai: bè bè như cái quạt thóc
  • Thầy sờ chân: sừng sững như cái cột đình
  • Thầy sờ đuôi: tùn tũn như cái chổi sể cùn

→ Đúng được từng bộ phận nhưng không đúng được tổng thể

- Thái độ của các thầy khi phán:

  • Chủ quan, bảo thủ, phiến diện
  • Phủ nhận hoàn toàn quan điểm của người khác (sử dụng nhiều từ phủ định: tưởng - hóa ra, không phải, đâu có, ao bảo, không đúng), khẳng định quan điểm của mình, luôn cho mình là đúng

→ Sai lầm về phương pháp nhận thức và đề cao cái tôi cá nhân quá lớn, không biết tiếp thu ý kiến từ người khác

d. Kết quả của việc xem voi

- Không ai chịu ai, ai cũng cho là mình đúng

- Xô xát, đánh nhau toác đầu, chảy máu

→ Nghệ thuật phóng đại tạo tiếng cười, tô đậm sự sai lầm, vô lý của các thầy bói và để lại bài học đáng nhớ về cách nhìn nhận sự vật.

3. Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

  • Nội dung: Từ câu chuyện chế giễu cách xem voi và phán về voi của năm ông thầy bói, truyện Thầy bói xem voi khuyên người ta: muốn hiểu biết sự vật, sự việc phải xem xét chúng một cách toàn diện
  • Nghệ thuật: phóng đại, dùng đối thoại tạo nên tiếng cười kín đáo…

- Bài học cho bản thân: phải xem xét sự vật, sự việc một cách toàn diện, phải biết lắng nghe ý kiến của người khác…

Luyện bài tập vận dụng tại đây!