Soạn bài Nghĩa của từ siêu ngắn

I. Nghĩa của từ là gì?

1. Mỗi chú thích trên gồm 2 bộ phận là: từ và ý nghĩa của từ.

2. Bộ phận đứng sau dấu (:) nêu lên nghĩa của từ.

3. Nghĩa của từ ứng với phần nội dung trong mô hình.

II. Cách giải thích nghĩa của từ:

1. Đọc lại chú thích đã dẫn ở phần I (tập quán, lẫm liệt, nao núng)

2. Trong mỗi chú thích trên, nghĩa của từ đã được giải thích bằng cách:

- Trình bày khái niệm mà từ biểu thị.

- Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích.

III. LUYỆN TẬP

Câu 1 (SGK, trang 36):

Trong truyện “Sơn Tinh, Thủy Tinh”:

- Sơn Tinh:  Thần Núi, Thủy Tinh:  Thần Nước (Sơn = núi, thủy = nước) ⟹ cách giải thích dịch từ Hán Việt sang từ thuần Việt.

- Lạc hầu: chức danh chỉ các vị quan cao nhất giúp vua Hùng trông coi việc nước. ⟹ cách giải thích trình bày khái niệm.

- Tâu: thưa trình ⟹ cách giải thích bằng từ đồng nghĩa.

Câu 2 (SGK, trang 36):

- Học tập: Là rèn luyện để có hiểu biết và có kĩ năng.

- Học lởm: Nghe thấy người ta làm rồi làm theo, thứ không ai trực tiếp dạy bảo.

- Học hỏi: Tìm tòi, hỏi han để học tập.

- Học hành: Học văn hoá có thầy, có chương trình, có hướng dẫn (nói một cách khái quát).

Câu 3 (SGK, trang 36):

- Trung bình: ở vào khoảng giữa trong bậc thang đánh giá, không khá cũng không kém, không cao cũng không thấp.

- Trung gian: ở vị trí chuyển tiếp hoặc nối liền giữa các bộ phận, hai giai đoạn, hai sự vật,...

- Trung niên: đã quá tuổi thanh niên nhưng chưa đến tuổi già.

Câu 4 (SGK, trang 36):

- Giếng: hố đào sâu vào lòng đất để lấy nước ăn, uống. ⟹ cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị.

- Rung rinh: chuyển động nhẹ nhàng, liên tục ⟹ cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị.

- Hèn nhát: trái với dũng cảm ⟹ dùng từ trái nghĩa để giải thích.

Câu 5 (SGK, trang 36):

- Giải thích nghĩa từ “mất”: trái nghĩa với “còn”, không còn thuộc về mình nữa.

- Cách giải nghĩa của Nụ là sai nhưng ở trong văn cảnh, trong truyện thì đúng và rất hay.