Chuyển động trên dòng nước

1. Các kiến thức cần nhớ

- Nếu vật chuyển động ngược dòng thì có lực cản của dòng nước; nếu chuyển động xuôi dòng thì có thêm vận tốc dòng nước.

- Một số công thức khác cần nhớ:

1) Vận tốc thực của thuyền \( = \) (vận tốc xuôi dòng \( + \) vận tốc ngược dòng) \(:\,2\).
2) Vận tốc dòng nước \( = \) (vận tốc xuôi dòng \( - \) vận tốc ngược dòng) \(:\,2\).
3) Vận tốc xuôi dòng \( - \) vận tốc ngược dòng \( = \) vận tốc dòng nước \( \times \,2\).

Chú ý:
- Vận tốc thực của thuyền chính là vận tốc của thuyền khi dòng nước đứng yên (hay dòng nước yên lặng).
- Trên cùng một quãng đường thì vận tốc và thời gian là hai đại lượng tỉ lệ nghịch.

Ví dụ: Vận tốc ca nô khi nước lặng là \(25\) km/giờ. Vận tốc dòng nước là \(3\) km/giờ. Tính:

a) Vận tốc của ca nô khi đi xuôi dòng.

b) Vận tốc của ca nô khi đi ngược dòng.

Giải:

a) Vận tốc của ca nô khi đi xuôi dòng là:

            \(25 + 3 = 28\) (km/giờ)

b) Vận tốc của ca nô khi đi ngược dòng là:

            \(25 - 3 = 22\) (km/giờ)

                        Đáp số: a) \(28\) km/giờ;

                                     b) \(22\) km/giờ.

2) Một số dạng bài tập

Dạng 1: Tính vận tốc xuôi dòng, vận tốc ngược dòng, vận tốc thực hoặc vận tốc dòng nước.
Phương pháp giải: Áp dụng các công thức đã cho ở bên trên.

Dạng 2: Tính thời gian đi xuôi dòng hoặc thời gian đi ngược dòng.
Phương pháp giải: Áp dụng các công thức:
            Thời gian xuôi dòng \( = \) quãng đường \(:\) vận tốc xuôi dòng;
            Thời gian ngược dòng dòng \( = \) quãng đường \(:\) vận tốc ngược dòng.

Dạng 3:  Tính độ dài quãng đường.
Phương pháp giải: Áp dụng các công thức:
            Quãng đường \( = \) vận tốc xuôi dòng \( \times \) thời gian xuôi dòng;
            Quãng đường \( = \) vận tốc ngược dòng \( \times \) thời gian ngược dòng.