Ôn tập giữa học kì 2 phần tập làm văn

I. Văn miêu tả đồ vật

1. Xây dựng mở bài và kết bài cho bài văn miêu tả đồ vật

a. Xây dựng mở bài

Có hai kiểu mở bài là: Mở bài trực tiếp và mở bài gián tiếp

-  Mở bài trực tiếp

Giới thiệu ngay đồ vật cần miêu tả

- Mở bài gián tiếp

Nói chuyện khác để dẫn vào giới thiệu đồ vật định tả

b. Xây dựng kết bài

Có hai kiểu kết bài là kết bài mở rộng và kết bài mở rộng

- Kết bài không mở rộng

Chỉ kết lại ngắn gọn về đồ vật

- Kết bài mở rộng

Mở rộng ra nhiều vấn đề xung quanh đồ vật được miêu tả

2. Các bước làm bài văn miêu tả đồ vật

Trình tự các bước cần làm trong bài văn miêu tả đồ vật

Đọc kĩ đề bài, xác định yêu cầu của đề bài.

Xác định đối tượng định miêu tả

Quan sát đối tượng tìm ý những đặc điểm về đối tượng

Sắp xếp các ý đã tìm được theo một trình tự hợp lí tạo thành dàn bài

Từ dàn bài đã lập triển khai thành các đoạn văn

Đọc, soát lại lỗi và hoàn thành bài

3. Dàn bài chung cho bài văn miêu tả đồ vật

A. Mở bài

Giới thiệu đồ vật được miêu tả (đó là đồ vật nào? em có đồ vật đó trong hoàn cảnh nào?)

B. Thân bài

- Tả bao quát toàn bộ đồ vật (hình dáng, kích thước, màu sắc, chất liệu, cấu tạo,…)

- Tả những bộ phận có đặc điểm nổi bật (có thể kết hợp thể hiện tình cảm, thái độ của người viết với đồ vật)

C. Kết bài

Nêu cảm nghĩ với đồ vật định tả

 

II. Văn miêu tả cây cối

1. Xây dựng mở bài và kết bài cho bài văn miêu tả cây cối

a. Mở bài:

- Mở bài trực tiếp: Giới thiệu ngay đối tượng được tả (bài văn miêu tả).

- Mở bài gián tiếp: Nói chuyện khác để dẫn vào đối tượng định tả.

b. Kết bài:

- Kết bài mở rộng: Mở rộng vấn đề xung quanh cây cối được miêu tả.

- Kết bài không mở rộng: Chỉ nêu ý tổng kết chung nhất về cây cối được miêu tả, không nói gì thêm.

2. Các bước làm bài văn miêu tả cây cối

- Chọn đối tượng miêu tả

- Quan sát và lựa chọn những chi tiết tiêu biểu của đối tượng

- Lập dàn bài bằng cách sắp xếp các chi tiết đó theo một thứ tự hợp lí

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh

- Đọc lại và sửa lỗi

3. Dàn bài cho bài văn miêu tả cây cối

Có thể xây dựng dàn bài theo hai cách là:

- Tả bao quát rồi tả chi tiết từng bộ phận của cây

- Tả sự thay đổi của cây qua từng thời kì

Dàn bài mẫu

A. Mở bài

Giới thiệu cây (hoặc tả bao quát về cây): Có thể mở bài bằng một trong hai cách sau đây:

- Giới thiệu ngay cây cần tả (mở bài trực tiếp)

- Nói về những đề tài có liên quan để từ đó dẫn vào miêu tả cây cây cần tả (mở bài gián tiếp)

B. Thân bài

Tả từng bộ phận của cây hay tả sự thay đổi của cây qua từng thời kì phát triển

a. Tả bao quát

tầm cao, tán lá, hình dáng, đặc điểm nổi bật của cây khi mới nhìn hoặc nhìn từ xa.

b. Tả chi tiết (từng bộ phận của cây hoặc tả sự thay đổi của cây qua từng thời kì phát triển)

- Tả lần lượt từng bộ phận của cây (từ trên xuống dưới hoặc từ dưới lên trên)

+ Rễ cây có đặc điểm gì?

+ Gốc cây to hay nhỏ?

+ Chiều cao của thân cây? Vỏ cây như thế nào?

+ Lá: Hình dáng? Màu sắc? Tán lá có mấy tầng? Lá dày hay thưa?

+ Hoa: Màu sắc? Những nét đặc biệt về hình dáng hoa?

+ Quả (nếu có): Những nét đặc biệt về hình dáng, màu sắc của quả hoặc chùm quả?

- Hoặc có thể lựa chọn tả lần lượt từng thời kì phát triển của cây (Ra lá – Trưởng thành – Đâm hoa – Đậu quả)

- Tả cảnh vật hoặc các yếu tố liên quan đến đời sống của cây như gió, sương, chim chóc, sinh hoạt của con người,...

C. Kết bài

Có thể kết lại bài theo một số cách như sau:

a. Nêu cảm nghĩ về cây (Kết bài không mở rộng)

b. Sau khi kết thúc việc miêu tả, em có thể bình luận thêm về lợi ích của cây, tình cảm hoặc ấn tượng đặc biệt của người viết đối với cây (kết bài mở rộng)