Tính cách Nga, con người Nga qua nhân vật Xô-cô-lốp trong tác phẩm Số phận con người.

           Tính cách Nga là một phạm trù thẩm mỹ chỉ những phẩm chất đạo đức, lối sống có tính chung, phổ biến của đông đảo nhân dân Nga. Tính cách Nga biểu hiện phong phú trong cuộc sống, nhưng có thể thấy được nó tập trung ở những phẩm chất: Lòng yêu quê hương đất nước, yêu lao động , lòng yêu thương con người, lòng dung cảm, kiên cường, thủy chung, lòng nhân ái, biết tự trọng, …và đặc biệt là khi nói đến tính cách Nga chúng ta không thể không nói đến sức mạnh tinh thần to lớn ,sáng ngời của con người Nga, nhân dân Nga, đất nước Nga .

           Có rất nhiều tác phẩm vĩ đại của văn học Nga đã làm sáng bừng lên tính cách Nga quý giá ,đáng trân trọng ấy. Và truyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-khốp là một trong số đó. Khi tìm hiểu truyện ngắn này, chúng ta sẽ thấy được một cách rõ ràng tính cách Nga, mà không chỉ vậy mà có thể nói rằng chúng ta đang đi khám phá tìm hiểu nó. Và An-đrây Xô-cô-lốp là hình tượng nhân vật mà Sô-lô-khốp xây dựng để làm nổi bật lên tính cách Nga.

           Qua câu chuyện về cuộc đời đau khổ của mình mà Xô-cô-lốp đã kể cho nhân vật “tôi” trong một buổi gặp gỡ tình cờ vào mùa xuân năm 1946, ta thấy rằng ở An-đrây Xô-cô-lốp tính cách Nga được biểu hiện qua từng chặng đường đời của anh cụ thể là: trước khi chiến tranh nổ ra, khi chiến tranh nổ ra , trong chiến tranh và sau khi chiến tranh kết thúc. Đây có thể là một trong những sự lựa chọn để chúng ta khám phá tính cách Nga nơi nhân vật Xô-cô-lốp.

           Trước khi chiến tranh bùng nổ, Xô-lô-Khốp có cuộc đời “ thoạt đầu khá là bình thường” như chính anh nói. Anh cũng có cho mình một mái ấm gia dình như bao người khác: vợ hiền, ba đứa con ngoan, học giỏi. Vợ anh mồ côi, tên là Irina –một người phụ nữ “nhu mì, vui vẻ, ân cần niềm nở và thông minh” .Xô-cô-lốp là một người chồng đã nhận ra được vẻ đẹp tâm hồn và biết quý trọng vợ mình “chao ôi, quý hóa biết bao khi có được người vừa là vợ vừa là một bạn gái thông minh”. Cùng với đó anh cũng rất tự hào về những đứa con ngoan , đặc biệt con trai đầu của anh là A-na-tô-li có năng khiếu về toán ,là niềm hãnh diện của gia đình. Cuộc sống của gia đình Xô-cô-lốp như bao gia đình bình thường khác và có thể nói là hạnh phúc. Vào thời điểm đó chúng ta thấy một Xô-cô-lốp bình dị,chăm chỉ, yêu lao động, mong muốn “mấy đứa con có sữa ăn với cháo, trên đầu có mái nhà che nắng che mưa, giày dép đủ, áo quần đủ, thế là mọi sự đều ổn cả” và cũng có niềm vui riêng  khi học lái xe vào năm 29 tuổi “ ngồi sau tay lái tôi thấy đời vui hơn”, hơn thế là anh vô cùng yêu thương gia đình nhỏ bé của mình.Từ đây ta đã có thể cảm nhận được niềm kiêu hãnh của người Nga, những phẩm chất quý báu góp phần làm nên tính cách Nga trong con người Xô-cô-lốp.Đó là sự cần cù chăm chỉ, sự bình dị nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống, lòng yêu lao động và người thân trong gia đình ở tính cách Nga. Có thể nói nó đã làm nên vẻ đẹp đời thường đầm ấm trong cuộc sống của con người Nga, vẻ đẹp ấy giản dị, nhưng bên trong nó dường như ẩn nấp một sức mạnh tiềm tàng mãnh liệt.

           Trước chiến tranh tính cách Nga hiện lên với những vẻ đẹp đời thường như thế và khi chiến tranh nổ ra thì sao? Chính Xô-cô-lốp sẽ cho chúng ta biết điều đó.Từ đây dường như những hạnh phúc bình dị sẽ phải nhường chỗ cho những nỗi đau ,đầu tiên đó là nỗi đau cuộc cuộc chia li. Xô-cô-lốp “ nhận được giấy triệu tập của hội đồng đăng kí quân sự , rồi thứ ba lên tàu” ra mặt trận. Cả nhà ra tiễn anh , nỗi đau của những đứa trẻ “đôi vai rung rung như người bị lạnh”, “không giữ được mấy giọt nước mắt”; đặc biệt là nỗi đau của người vợ tiễn chồng ra mặt trận “suốt đêm ,Irina gục vào vai tôi , vai và ngực áo sơ mi của tôi đẫm nước mắt không khô…”, “hai tay ôm lấy ngực, đôi môi trắng bệch như phấn , thầm thì điều gì đó…” .Khi Xô-cô-lốp lên tàu Irina đã bổ nhào vào ngực chồng, bíu chặt lấy cổ anh, toàn thân run rẩy và nức nở những lời thảm thiết. Anh rất thương vợ nhưng đã có hành động xô vợ và hét lên “ tiễn biệt mà như thế à? Sao mà chôn sống người ta sớm thế” ,hành động này làm cho anh phải hối hận ngay ở hiện tại và nhất là về sau. Cuộc chiến xảy ra, Xô-cô-lốp lên đường ra mặt trận trở thành một người lính .Dù anh rất yêu thương lo lắng , đau đớn khi phải chia tay với vợ con ,nhưng  anh vẫn mang một quyết tâm rất lớn cùng với đó là việc thực hiện trách nhiệm với non sông đất nước. Qua cuộc chia tay đầy nỗi đau của Xô-cô-lốp với gia đình ta lại một lần nữa khẳng định sự gắn kết,tình yêu thương của gia đình anh , sự gắn kết ấy là sợi dây kết nối sức mạnh vô hình của người thân và rộng hơn là sự kết nối của mọi con người Nga tạo nên lãn song tinh thân vô cùng mạnh mẽ. Đến đây, ta lại khám phá ra một nét mới trong tính cách Nga: người lính Nga vô cùng yêu thương gia đình nhưng cũng quyết tâm dằn sự đau buồn để thực hiện trách nhiệm với non song đất nước , và sự yêu thương gắn kết dành cho gia đình sẽ là động lực cho họ chiến đấu anh dũng và dựng xây cho họ niềm tin đoàn tụ cùng gia đình. Đó chính là sức mạnh tinh thần trong tính cách Nga bước đầu được khám phá thông qua nhân vật Xô-cô-lốp khi chiến tranh nổ ra.

           Rồi khi bước vào cuộc chiến tranh tàn khốc, đối mặt với những khó khăn, gian khổ,với đau đớn, đối mặt với cái chết cận kề thì tính cách Nga lại càng hiện lên rõ nét :lòng thương yêu, sự dũng cảm kiên cường đầy ý chí, thẳng thắn bộc trực, tấm lòng trung thành đối với Tổ quốc ,…làm nên sức mạnh tinh thần to lớn và bừng sáng mạnh mẽ. Từ những sự việc mà Xô-cô-lốp phải trải qua trong chiến tranh ta sẽ thấy, cảm nhận được những điều đáng khâm phục, trân trọng trong tính cách Nga. Đánh giặc chưa được một năm, An-đrây bị thương hai lần vào tay và chân. Trong thời gia ấy anh vẫn cứ viết thư về nhà nói “ mọi sự đều ổn cả”, vì anh hiểu rằng “ở hậu phương đám đàn bà và trẻ em bất hạnh có dễ chịu gì hơn đâu! Cả nước trông đợi vào họ”, còn trên chiến trường “anh là thằng đàn ông, anh là thằng lính, khi cần thiết phải chụi hết, phải gánh hết”. Ở đây, ta thấy rằng Xô-cô-lốp là một người biết đồng cảm với mọi người, là một người lính xá định được rõ ràng trách nhiệm của mình cũng như có quyết tâm hoàn thành trách nhiệm ấy.Chính tinh thần kết nối bằng sự thông cảm và thấu hiểu với “đám đàn bà trẻ con” ấy ở hậu phương tạo nên sức mạnh để cộng đồng dân tộc ,nhân loại chống chọi với thù hận, chia lìa của chiến tranh phát-xít.

           Không chỉ vậy mà Xô-cô-lốp với một sức mạnh diệu kì trong tinh thần  đã không hề lung lay ý chí, lòng dũng cảm kể cả khi cận kề cái chết. Anh đã phải đối mặt đồng thời với kẻ thù và với tử thần trong tình trạng bị thương rồi ngất đi , anh biết cái chết đang đến gần mình , nhưng trong giây phú ấy Xô-cô-lốp “ không hề hoảng hốt, không hề lo sợ chút nào”. Vậy điều gì trong Xô-cô-lốp đã làm nên “tinh thần thép” ấy. Có lẽ đó chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của ý chí tiềm tàng trong tính cách Nga, nó tạo nên sự dũng cảm cho người lính ấy, có thể với anh lúc ấy dù có hy sinh thì cũng là cống hiến cho đất nước .Điều đó đáng để anh tự hào. Sau đó Xô-cô-lốp bị quân Đức bắt làm tù binh, anh được một người bác sĩ quân y chữa cho khỏi bong gân và An-đrây nhận xét rằng “một người thầy thuốc chân chính là như thế đấy”, anh vẫn có thể cảm nhận được tình thương và lòng nhân ái kể cả trong hoàn cảnh khốn khó. Và ở đây tính cách Nga trong con người anh lại càng hiện lên mạnh mẽ.

           Đó là sự thẳng thắn, bộc trực, căm ghét lũ phản bội. Điều này được thể hiện qua hành động xử một tên phản bội trong khi Xô-cô-lốp bị bắt làm tù binh khi hắn định phản bội chỉ huy của mình. Anh nghĩ “ thằng chó đẻ kia ơi, đừng hòng tao để cho mày phản bội chỉ huy của mày”. Và từ suy nghĩ biến thành hành động , anh đã “nhảy chồm lên thằng ấy, mấy ngốn tay thít chặt cổ họng hắn…Thế là xong đời một tên phản bội”, “lần đầu tiên trong đời, tôi đã giết người, mà đó lại là người mình…Nhưng sao hắn lại là người mình được nhỉ?Hắn còn tồi tệ hơn người xa lạ nữa kia, hắn là thằng phản bội…”. Suy nghĩ và hành động này của Xô-cô-lốp thể hiện phẩm chất cương trực, tấm lòng luôn đề cao sự trung thành, yêu lẽ phải ,trọng chính nghĩa, luôn hướng tới lí tưởng cao đẹp đáng quý trong tính cách Nga. Đó là hành động mang tính quyết định cho vận mệnh của bản thân cũng như tham gia quyết định vận mệnh của dân tộc. Nó góp phần khẳng định tính cách Nga thời đại mới : tự do trong tâm hồn, trong nhân cách. Đây có lẽ là một sự khám phá tính cách Nga trong Số phận con người mà Sô-lô-khốp muốn làm nổi bật lên. Đối mặt với cái chết lần tiếp theo là sự kiện anh cố gắng chạy trốn khỏi nhà tù phát-xít rồi bị bắt lại. Khi ấy dù vô cùng đau đớn nhưng anh vẫn rất kiên cường , đồng hành là tấm lòng sâu đậm với nước Nga , An-đrây “vẫn cứ sống …và vẫn con sống”. Một ý chí, một khát vọng sống mãnh liệt của con người Nga.

           Tại trại tập trung của tù binh, có một lần Xô-cô-lốp bị tên trại trưởng khét tiếng tàn ác cho gọi và bày ra một trò tiêu khiển: thử xem An-đrây lâu ngày nhịn đói có còn uống rượu được như một người hay không. Song bon Đức đã không thể biến An-đrây “ thành súc vật”. Với “phẩm chất Nga và niềm kiêu hãnh của mình”, Xô-cô-lốp  đã chứng tỏ dũng khí của một người Nga đầy ý chí , đầy tinh thần thép.Khi tên trưởng trại rót một cốc rượu cùng một lát bánh mì và mỡ đưa cho anh bảo hãy uống mừng chiến thắng của quân Đức. Nhưng Xô-cô-lốp từ chối và nói “Uống mừng cái chết của mình được thoát khỏi mọi đau khổ thì tôi sẽ cạn cốc”. Xô-cô-lốp được tha chết. Phẩm chất Nga, tinh thần Nga nâng bước giúp anh vượt qua bao phen cận kề cái chết và chính anh cũng một lần nữa giúp tính cách Nga bừng sáng, lòng trung thành, sức mạnh tinh thần của con người Nga một lần nữa được khẳng định. Bên cạnh đó, ta còn thấy được tinh thần sẻ chia, khả năng nghĩ đến người khác với tình yêu thương của con người Nga qua hành động chia sẻ “ khúc bánh mì không to lắm và một miếng thịt mỡ” tên trại trưởng cho của Xô-cô-lốp. Chính sự đoàn kết, sẻ chia đó đã làm nên sức mạnh tập thể dẫn những người Nga đến chiến thắng.

           Sự việc tiếp theo có thể chứng tỏ tính cách Nga mạnh mẽ trong nhân vật Xô-cô lốp là một lần bọn Đức bắt An-đrây lái xe trở một tên thiếu tá kĩ sư và anh đã chạy trốn được khỏi trại tù binh, trở về với hồng quân, Xô-cô-lốp còn mưu trí dũng cảm bắt sống tên thiếu tá Đức và lấy được cặp tài liệu của hắn. Điều này càng co thấy lòng trung thành với Tổ quốc của anh, cùng với đó là sự dũng cảm mưu trí , mong muốn lập công để cống hiến cho sự nghiệp chung của dân tộc. Và đó cũng chính là những phẩm chất tốt đẹp trong tính cách Nga. Tất cả đều thể hiện được sức mạnh tinh thần to lớn của con người Nga đáng khâm phục. Trong cuốn lịch sử văn học Nga (NXBGD 1998) giáo sư Hoàng Ngọc Hiến bày tỏ: “ Câu chuyện bình thường của một người lính…về cuộc đời mình, về những gian khổ và những nỗi đau buồn trong chiên tranh đã biến thành lời trần thuyết đau thương mang ám ảnh anh hùng về lòng dũng cảm, sức chịu đựng và sức mạnh tinh thần ghê gớm của người Nga”.

           Trải qua bao nhiêu gian khổ tính cách Nga vẫn bừng sáng mạnh mẽ ở Xô-cô-lốp.Nhưng  gian lao thử thách trong chiến tranh liệu có thể sánh bằng nỗi đau mất người thân hay không? Sau khi trở về với quân Nga,ít lâu sau Xô-cô-lốp nhận được tin vợ và hai con hái của anh đã mất trong một trận bom phát-xít.Điều này đau đớn biết nhường nào, giờ đây niềm tự hào, niềm hi vọng cuối cùng của An-đrây là A-na-tô-li con trai của anh giờ đã là một đại úy pháo binh chiến đấu gần nơi anh. Nhưng đúng vào ngày 9/5/1945-ngày chiến thắng phát-xít Đức, anh được tin con trai anh đã hi sinh trong trận đánh cuối cùng. Vậy là bao nhiêu mong muốn, hy vọng đều bị dập tắt, thay vào đó là nỗi đớn đau thêm chồng chất, anh đã phải chôn “ niềm vui sướng và niềm hy vọng cuối cùng” của mình trên đất Đức với “những giọt nước mắt dường như đã khô lại trong tim…làm tim đau buốt”.Con người Nga dù ở trong hoàn cảnh nào vẫn không thôi thương nhớ về những người thân yêu, vẫn không thôi hy vọng về ngày gia đình đoàn tụ , hy vọng về một tương lai. Nhưng giờ đây không chỉ Xô-cô-lốp mà rất nhiều nười lính Nga khác phải chịu nỗi đau xé nát tâm can khi mất người thân, khi bơ vơ trong cuộc đời. Đó chính là mất mát đau thương dường như không gì có thể bù đắp được do chiến tranh gây ra cho đất nước, con người Nga nói riêng và cho biết bao con người đã từng phải chụi nỗi đau chiến tranh trên thế giới nói chung . Và những con người Nga kiên cường ấy với sức mạnh tinh thần mạnh mẽ của mình có thể vượt qua nỗi đau ấy được hay không? Để trả lời được câu hỏi này, chúng ta hãy tiếp tục khám phá tính cách Nga qua nhân vật tiêu biểu mà Sô-lô-khốp mang đến trong Số phận con người là An-đrây Xô-cô-lốp.

           Có thể nói rằng, nỗi đau chiến tranh đã mang lại nhiều bi kịch bất hạnh cho con người Nga. Nhưng chính trong nỗi đau tột cùng ấy tính cách Nga vĩ đại lại tỏa sáng một cách diệu kì.Sau khi chiến tranh kết thúc, A.Xô-cô-lốp làm lái xe cho một hãng vận tải, nhưng anh vẫn mang trong tim sự đau đớn vô hạn, nó khó có thể được hàn gắn và trước mắt là một tương lai lạc lõng mịt mờ. Xô-cô-lốp đã tìm đến rượu để dịu bớt nỗi đau. Và anh đã gặp cậu bé Va-ni-a rồi nhận cậu bé làm con nuôi. Va-ni-a cũng là một số phận lạc lõng phải chịu nỗi đau do chiến tranh : bố thì “chết ở mặt trận”, còn “mẹ bị bom chết trên tàu khi mẹ con cháu đang đi tàu”. Phải chăng vì cùng cảnh ngộ mà Xô-cô-lốp đã nhận Va-ni-a làm con nuôi chỉ để có một gia đình, nhưng nguyên nhân chính của hành động đó là xuất phát từ tấm lòng nhân ái , lòng yêu thương con người trong tính cách Nga . Một con người trải qua chiến tranh tưởng như đã bị “chai sạn” vì đau đớn  nhưng không bên trong họ vẫn tràn đầy tình yêu thương. Và tình yêu thương cũng là cội nguồn làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Nga. Xô-cô-lốp xót xa cho hoàn cảnh của Va-ni-a, xót xa khi thấy em thở dài “một con chim non nớt như thế mà đã học thở dài ư? Đấy đâu phải việc của nó?”. Anh đã khóc “những giọt nước mắt nóng hổi sôi lên ở mặt tôi” khi biết hoàn cảnh đau thương ,mồ côi của cậu bé. Đó chính là biểu hiện của tình yêu thương.

           Sự ngây thơ tin tưởng, tình cảm gắn bó quyến luyến của cậu bé đã phần nào xoa dịu trái tim đã “suy kiệt”, “chai sạn” của Xô-cô-lốp. Anh lại có một trách nhiệm ngọt ngào trong cuộc đời mình là nuôi nấng Va-ni-a, “nó rúc vào nách tôi như con chim sẻ dưới mái dạ, ngáy khe khẽ, tôi thấy lòng vui không lời nào tả xiết”. Anh đã chăm sóc cậu bé một cách cẩn thận: đưa cậu bé đi cắt tóc, tắm rửa cho cậu bé, mua cho cậu bé quần áo mới,…Quan trọng hơn là Xô-cô-lốp muốn cho Va-ni-a có một cuộc sống tốt đẹp, có một tuổi thơ tràn đầy yêu thương, sự vui tươi, hy vọng. Điều này xuất phát từ tấm lòng yêu trẻ thơ của anh.Đó là mong muốn nhưng cũng chính là trách nhiệm mà anh phải cố gắng thực hiện. Sô-lô-khốp muốn nhấn mạnh ý thức trách nhiệm con người trong tính cách Nga. Bằng tất cả tấm lòng ,Xô-cô-lốp đã học cách chăm sóc Va-ni-a , cho bé có một cuộc sống đầy đủ nhất về cả vật chất lẫn tinh thần. Ta có thể thấy rõ điều này qua miêu tả của nhân vật “tôi” trong cuộc gặp gỡ với hai bố con Xô-cô-lốp và Va-ni-a: người bố có “đôi bàn tay to tướng đen sạm” với “ chiếc áo lông rách nhiều chỗ vá víu một cách cẩu thả vụng về, miếng vá đắp lên trên cái quần cỏ úa đã tàng cũng không được khâu cẩn thận,…và nói cho đúng hơn đó là những đường kim sào của bàn tay đàn ông”; còn cậu bé thì khác “chú bé ăn mặc giản dị nhưng toàn đồ tốt: một chiếc áo khoác dài lót một lớp lông cừu mỏng đã cũ, đôi ủng xinh xắn…” làm liên tưởng đến “sự chăm sóc của người phụ nữ, đôi bàn tay khéo léo của người mẹ”. Đó là về vật chất, còn về tinh thần thì anh cố gắng làm cho cậu bé có một tuổi thơ vui vẻ “líu ríu như chim sẻ”, ứng biến với trí nhớ “như quầng sáng,cứ chợt lóe lên” của cậu bé .

           Từ đây ta khám phá ra rằng tính cách Nga được thể hiện qua Xô-cô-lốp sau khi chiến tranh kết thúc,vẫn là sự nối tiếp của truyền thống và được nâng lên một tầm cao mới. Nỗi đau do chiến tranh gây ra khó có thể lành lại được, cho đến hiện tại thì Xô-cô-lốp cũng chiêm bao thấy những người thân quá cố, thấy cảnh tượng đau đớn không thể đến bên người thân, và điều kì lạ là “ban ngày bao giờ tôi cũng trấn tĩnh được, không hở một tiếng thở dài, một lời than vãn, nhưng ban đêm thức giấc thì gối ướt đẫm nước mắt”. Họ -những người lính kiên cường không chỉ khóc trong chiêm bao mà còn khóc trong thực tại, cái chính là “đừng để em thấy những giọt nước mắt đàn ông hiếm hoi nóng bỏng lăn trên má anh”. Sô-lô-khốp đã không ngại nói đến những tổn thương to lớn về tinh thần do chiến tranh gây ra đối với con người Nga, nhưng chính trong nỗi đau ấy ta càng thấy được sức mạnh, bản lĩnh vững vàng của những con người Nga kiên cường ấy. Xô-cô-lốp và Va-ni- a là hai trong nhiều mảnh ghép số phận phải chịu mất mát đau thương, và họ đã đến được với nhau để sưởi ấm trái tim cô đơn, tăng thêm niềm vui sống. Con người Nga đã phải chịu nhiều đớn đau trong chiến tranh nhưng chính tính cách Nga kiên cường, dũng cảm, tràn đầy lòng nhân ái và tình yêu thương , sức mạnh tinh thần mãnh liệt đã giúp họ vượt qua khó khăn, đau đớn trong cuộc sống để hướng tới tương lai.

           Khám phá, tin tưởng vào những tính cách Nga tiêu biểu như Xô-cô-lốp và Va-ni-a, nhân vật “tôi” hay chính Sô-lô-khốp nghĩ về số phận của hai cha con: “Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi tới những miền xa lạ…Cái gì đang chờ đón họ ở phía trước? Thiết nghĩ rằng con người Nga đó, con người có ý chí kiên cường, sẽ đứng vững được và sống bên cạnh bố, chú bé kia một khi lớn lên sẽ có thể đương đầu với mọi thử thách, sẽ vuợt qua mọi chướng ngại trên đường nếu như Tổ quốc kêu gọi”. Và người cha ấy sẽ là một tấm gương, là chỗ dựa vững chắc nâng bước cậu bé trong tương lai.

           Như vậy để lột tả tính cách Nga trong con người Xô-cô-lốp, nhà văn đã xây dựng hình tượng nhân vật rất thành công, nhân vật đã được đặt trong những tình huống phức tạp đa dạng để có thể bộc lộ một cách rõ nét, sâu sắc tính cách Nga ấy. Dũng cảm gan dạ trong chiến đấu, kiên quyết không khoan nhượng với kẻ thù đồng thời lại giàu tình thương yêu,khả năng nghĩ đến người khác, nâng niu trân trọng, xót thương bảo vệ những giọt nước mắt trẻ thơ,…đó là những hai phẩm chất tưởng như đối lập nhưng lại hoàn toàn thống nhất trong tính cách Nga. Tất cả làm nên sức mạnh tinh thần to lớn giúp con người Nga đi đến chiến thắng trong chiến tranh, cũng như giúp họ tiếp tục hướng tới tương lai đầy hi vọng phía trước.Mỗi chúng ta rất khâm phục những phẩm chất tốt đẹp của con người Nga và chính tính cách Nga cũng làm cho mỗi người trên đất nước Nga tự hào. Nhà văn A. Tolstoy trong tác phẩm Tính cách Nga đã viết: “ đấy, cái tính cách Nga là như thế! Một con người chừng như là bình thường, nhưng khi gặp thử thách gay go, dù lớn hay nhỏ, ở con người ấy cũng sẽ trỗi dậy một sức mạnh vĩ đại-vẻ đẹp một con người”.